Hội thảo “Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ”

Doanh nghiệp Việt trước “cơn lốc” thuế quan 150 ngày.
Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam Chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM) và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo này tại TP.HCM hôm nay 25/3.
Trong bối cảnh Chính phủ Mỹ chính thức áp mức thuế nhập khẩu mới 10% đối với hàng hóa nước ngoài từ cuối tháng 2 vừa qua, cộng đồng doanh nghiệp xuất khẩu đang đứng trước giai đoạn 5 tháng với những kịch bản chưa có tiền lệ. Mức thuế mới này chỉ có hiệu lực trong 150 ngày nếu không được Quốc hội Mỹ gia hạn, và được đánh giá như một giải pháp “bắc cầu” trong bối cảnh chính sách thương mại dài hạn chưa rõ ràng.
Trước những biến động thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump, Giáo sư Trần Ngọc Anh (tại Mỹ, dự hội thảo qua đường trực tuyến) khuyến cáo các doanh nghiệp Việt Nam cần đánh giá lại các điều khoản hợp đồng và chủ động xây dựng các phương án thị trường xuất khẩu dự phòng để không bị rơi vào thế bị động.

Giáo sư Trần Ngọc Anh từ Mỹ (trong màn hình lớn) đưa ra các lời khuyên cho doanh nghiệp Việt Nam liên quan đến chính sách thuế quan Mỹ. Ảnh: T. Thụy

TS. Huỳnh Thế Du (Đại học Wisconsin Oshkosh, Mỹ) cũng tham dự hội thảo online. TS. Du “gây bất ngờ” khi khẳng định: “Ông Donald Trump là người cực kỳ nhất quán. Thứ nhất, ông nhất quán về việc áp dụng công cụ thuế quan và không từ bỏ. Điểm nhất quán thứ hai là mọi người biết ông ấy không ngừng thay đổi, nghĩa là ông ấy không nhất quán về cách đánh thuế”.
Dựa vào kinh nghiệm quốc tế, TS Du cũng lưu ý rằng giai đoạn 150 ngày (kể từ 25/2/2026) không phải “khoảng lặng” chính sách mà là khoảng thời gian các quốc gia và doanh nghiệp phải chuyển sang trạng thái điều hành theo kịch bản phù hợp, cần rà soát lại cấu trúc chuỗi cung ứng, năng lực tuân thủ và mức độ linh hoạt của hoạt động xuất khẩu.
“Chúng ta vừa phải xoay xở sao cho phù hợp với tình hình vừa trong ngắn hạn vừa dài hạn. Nói 150 ngày nhưng chỉ là 5 tháng thôi, đây là lúc phải chứng tỏ năng lực. Ngắn hạn thì không được chạy theo các đơn hàng rủi ro. Dài hạn là phải chuẩn bị các kịch bản cho giai đoạn sau ngày 26/7. Giai đoạn 150 ngày này không phải là vùng an toàn”, TS Du chia sẻ.
Các chuyên gia thương mại tại hội thảo cũng chia sẻ nhận định rằng rủi ro không chỉ nằm ở mức thuế quan hay thời hạn áp dụng, mà còn nằm ở khả năng bị siết chặt hơn về chứng từ thương mại, xuất xứ, trị giá tính thuế, sự điều chỉnh của đối tác nhập khẩu tại thị trường Mỹ. Việc điều chỉnh của nhà nhập khẩu Mỹ sẽ thay đổi theo chính sách thuế quan thực tế của chính quyền ông Trump.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho rằng có nguy cơ doanh nghiệp Việt Nam sẽ rơi vào thế bị động nếu không có kịch bản ứng phó sớm.

Hội thảo tại TP.HCM ngày 25/3 tập trung vào chính sách thuế quan Mỹ và cách doanh nghiệp Việt phải thích ứng. Ảnh: Q. Nguyễn

Về lời khuyên cụ thể cho doanh nghiệp Việt Nam, GS. Trần Ngọc Anh cho rằng việc quan trọng cần làm là chuẩn bị đầy đủ và hợp lệ các loại hồ sơ liên quan đến thương mại để chứng minh trong mọi trường hợp cần thiết. Ví dụ, phải chứng minh giá thành sản phẩm rất thuận lợi cho xuất khẩu là nhờ năng lực của doanh nghiệp chứ không phải từ trợ cấp của Nhà nước.
TS. Du khuyên doanh nghiệp Việt không nên tỏ ra đối đầu trong vấn đề Mỹ phải điều tra thương mại. Ngoài ra, phải suy nghĩ về cán cân thương mại song phương. Ví dụ, các doanh nghiệp xuất khẩu đồ gỗ nên xem xét nhập gỗ nguyên liệu từ Mỹ về chế biến thành sản phẩm rồi xuất đi Mỹ.
Theo các chuyên gia, chính sách thuế quan và thương mại của Mỹ còn phụ thuộc vào một biến số rất khó lường trên toàn thế giới, là chiến sự tại Trung Đông. Tính tới hôm nay, toàn thế giới chưa ai dám nói chắc chắn khi nào chiến sự Trung Đông kết thúc.
Bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM, cho rằng thời gian 150 ngày tính từ cuối tháng 2 được xác định là giai đoạn chuyển tiếp trong chính sách thuế quan và thương mại của Mỹ.

Bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM, phát biểu tại hội thảo về thuế quan Mỹ ngày 25/3. Ảnh: T. Thụy

Vì vậy, việc doanh nghiệp và các cơ quan liên quan chủ động phân tích, dự báo và tổ chức ứng phó sớm trong giai đoạn hiện nay (tới gần cuối tháng 7/2026) là cơ sở để giảm thiểu rủi ro gián đoạn đơn hàng và hạn chế tác động bất lợi đến hoạt động sản xuất và xuất khẩu trong thời gian tới.

Theo báo Dân Việt